Roşan Lezgin

Eno qisim de, ez behsê Diyarbekir de abiyayişê Buroyê Vateyî o verîn kena. Çimkî o wext ra mabeynê min û Malmîsanijî dest pê kerd abi. Malmîsanij reya verîne hamnanê 2000î de ame Diyarbekir. Badê ke ma yewbînî şexsen şinasna, êdî ez bi temamî kovara Vate yî rê, Grûba Xebate ya Vateyî rê şixulîyaya. Mi her hûmara Vate yî de nuşt. Weşanxaneyê Vateyî 2003 de bi weşanayişê kitabê mi Binê Dara Valêre de dest pê kerd. Uca ra pey, Diyarbekir de, hetanî 2009, qolî bi qolî kovara Vate yî, kitabê Weşanxaneyê Vateyî keyeyê mi de bî. Mi kovara Vate yî, kitabê Weşanxaneyê Vateyî dayne wendekaran, dayne wendoxanê neweyan la mi pereyê înan kîseyê xwu ra Denizî rê şirawitêne. Serra 2009 de, Sidqî Zîlanî dayreyê xwu yê îşî de yew oda da Vate yî, êdî mi ê qolîyê kovare û kitaban keyeyê xwu ra berdî uca ronayî.  * * * Swêd de Weqfa Kurdî ya Kulturî li Stockholmê esta. Sey proje bi Kurmancî û Zazakî kitabê tutan amade kerdbî. Ardî Diyarbekir de vila kerdî. Malmîsanijî nameyê mi dabi înan, ez zî xeb...

Seba ke tim neheqîye bi mi kerdêne, tim sereyê mi nequr kerdêne, coka ez êdî ey ra debiya û mi kitabê xwu Xezeb (r. 61-64) de, miyanê yew nuşteyî de, bi kilmîye behsê Malmîsanijî kerd. Neke tenya o neheqîye bi mi keno, bi sewbîna kesan zî neheqîye bi mi dano kerdiş. Mesela, ez ewnîyena kam mi rê bêhurmetî keno, miheqeq ho binê çengê Malmîsanijî de. Enê kesî, heta ke nêkewenê binê tesîrê Malmîsanijî, yew çiyo naminasib înan de çinê yo. A meselaya ke mi kitab de behs kerdbî, ez wazena bineyna bi teferuat newe ra behs bikerî. Badê ke TÜYAPî red kerd ke bêro Diyarbekir de fuara kitaban organîze bikero, Beledîyeya Diyarbekirî bi xwu wesarê 2015 û 2016î de Sumerpark de fuara kitaban organîze kerde. 2016 de, teqrîben aşmêk fuare ra ver, Midûrîyetê Kulturî yê Beledîyeya Pîle ya Diyarbekirî derheqê organîzekerdişê fuara kitaban de weşangeran dir yew kombiyayiş kerd ke fikrê înan bigêro û o gore fuare organîze bikero. Ez, hem nameyê Weşanxaneyê Roşna ser o, hem zî sey mesûlê Weqfa Îsmaîl...

Mi nuşteyo verîn de çend îftîrayê Malmîsanijî bi delîlanê sabîtan nîşan dayî. La mimkun nîyo ke ez bieşkî her çiyo ke Malmîsanij vano rê bi rîpelan binusnî. Çimkî Malmîsanijî mesajê ke ma xwu miyan de nuştê ra xwu gore tayê çiyî mûçinik kerdê û vano zûrî ha zûrî, zûrî ha zûrî. Malmîsanij gereka  heqaretnameyê xwu de wina binuştêne: Îftîra-1, Îftîra-2, Îftîra-3 … Ez eno qisim de yewna îftîraya Malmîsanijî bi îsbat nîşan dana la êdî derg nêkena. Seba ke ez hevalanê Redaksîyonê Vateyî xeberdar bikerî ke Malmîsanij eleyhê mi de zêde ra xebitîyeno, mi hîrê serrî verê cû tayê çiyî nuştî. O yew nuşteyo mabeynê ma de bi. Mi cayêk nêweşanayo. La Malmîsanijî heqaretnameyê xwu yo ke Vate-73 de ê mektûbî ra enê paragrafî neqil keno: “ Roşan: ‘Mi reyêk bi Tirkî yew nuşte nuşt, Malmîsanijî rê şirawit ke kontrol bikero, ez hema biweşanî. Gama ke mi rê apey şirawit, mi ewnîya ke nuşteyê mi de, yanî bi fekê mi dinyayêk heqaret bi Harun Turgutî kerdo. Mi zî xeşîmîya xwu ra, nezanîya xwu ra gir...

Malmîsanijî hûmara 72. ya kovara Vate yî de bi sernameyê Derheqê Kirmanckî de Çend Îdîayê Bêbingeyî , hûmara 73. de zî bi sernameyê Zurnameyê Roşan Lezgînî di heqaretnameyê ke bi îftîrayan nusîyayê, dayê weşanayiş. Her diyan de zî raşteraşt şexsîyetê mi kerdo hedef û bi yew uslûbo çirkîn îftîrayî eştê mi ser. Nuşteyo diyin de êdî otokontrolê xwu temam kerdo vindî, e-mailê ke ma des-panciyes serrî ra nat înternet de yewbînan rê şirawitê ra tayê çiyî mûçinik kerdê û wina pespaye têdima rêz kerdê. Çend cumleyan ra reyêk bi terzê propaganda çekuya zûrkerîye, çekuyanê heqaretî semedê mi tekrar keno. Ez enê vajî, Malmîsanij o kes nîyo ke merdim bieşko ey dir yew suhbeto normal bikero. Qiseykerdişê ey, muameleyê ey tim wino yo. Keso ke bi nuştiş enê çiyan vajo, şima êdî qiseykerdişê ey xîyal bikerê. Tim bi miqlatikan qisey keno, her xebera ci yew xincere; her firsend de kuweno merdimî wa! Eger merdim yew çiyo ke hesabê ey gore nîyo vajo yan yew vateyê ci rê îtîraz bikero, Malmîsanij xwu ke...

Kulturê ma de, vartîya nîsanî mibarek a. Hesabê teqwîmê ma gore, vartîya hewtê nîsanî îlac a; şîfa ya. Eke roja hewtê nîsanî vartî bivaro, hema zî, ma yew sînî yan legan balkone de danê binê vartî. Ma a awe şimenê. Keynayî pê porê xwu şuwenê. Vanê porê keynayan pê beno nerm, zinde beno. Bi vartîya hewtê nîsanî şit zî amîn beno. Homa bi rehma xwu aye şa bikero, vistirîya mi xalcînîya Fato vatêne mi zaf reyî bi vartîya hewtê nîsanî şit amîn kerdo. Masto ke bi vartîya hewtê nîsanî amîn beno, şîfa yo. Xalcînîya mi Fate kurmanc a. Wexto ke qisey kerdêne, serûbinê qiseykerdişê aye bi îdyoman, vateyê verînan û meselayan bi. Kirdî qisey kerdêne, la vateyê verînan û îdyomî bi Kurmancî vatêne. Tutê mi aye ra vanê “Dayê Bareve”, dadîya mi ra zî vanê “Dayê ma”. Xalcînîya mi Fate rojêk derheqê vartîya nîsanî de ma rê yew mesela zî qisey kerde. Ez fekê aye ra tiya neqil kena.   Yew dewe ra di xortî şinê yew bajaro pîl ke çend serrî bişixulîyê, pere bidê arê û bêrê bizewicîyê. Şinê yew bajar...

Malmîsanijî bi sernameyê Derheqê Kirmanckî de Çend Îdîayê Bêbingeyî yew nuşte hûmara 72. ya kovara Vateyî de weşanayo. Tede raşteraşt şexsîyetê mi kerdo hedef, heqaret kerdo. Mi zî sey heqê xwu yê midafea yew cewab nuşt û Zazakî.Net de weşana. ( http://www.zazaki.net/haber/btehemulye-2841.htm ) Enê ra dima, tayê kesî bi yew hawayo organîze verdiyayî mi! Nika sey grûh êrîşê mi kenê...  Ewilî Nadîre Güntaş êrîş kerd. Mi cewabê xwu de behsê yew detayî kerdbi ke nameyê kek Munzur Çemî zî tede vîyareno. Nadîre xanime êrîşê xwu de vana " Mesela kombîyayîşê Mamekîye de ez kî uca de bîya mi qet nêheşna ke mabênê mamosta Munzur û mamosta Malmîsanijî de çîyo ke To behs kerdo bîyo. "  Û mi bi zûrkerî îtham kena. La mi îsbat kerd ke a uca nêbî. Çimkî o wext Grûbe ra kesî a nêşinasnayne. Labelê Nadîre xanim, badê pey nêva “ Roşan, ti raşt vanê, ez uca nêbiya, mi xelet vato. ” (Ez texmîn kena ke kamî a dekerde ena xeletî miyan!) O miyan de, kek Munzurî zî yew not şirawit ke ez Zazak...